نقش خانواده

محیط آرام و مأنوس خانه، مناسب ترین محل برای اندیشه، ذکر، یادآوری کلام خدا و ذکر حکمت های الهی است. خانه، مکتبی برای تربیت انسان هایی عبد و مطیع حق است و خانواده ی آرمانی در قرآن خانواده ای است که انسان ساز باشد. معروف است که «اگر برنامه ی یک ساله دارید گندم بکارید، اگر برنامه ی ده ساله دارید درخت بکارید و اگر برنامه ی صد ساله دارید انسان بسازید.» تربیت انسان با موازینی که خالق او می طلبد، نوعی سرمایه گذاری صد ساله، بلکه ابدی است؛ خانواده ای که زمینه ی پرورش انسان قرآنی در آن فراهم آمده است.

از سرزمین پاک و طیب به اذن پروردگارثمره ای نیک خارج می شود و زمین آلوده و شوره زار، حاصلی ناقص و بی فایده خواهد داشت؛ بنابراین خانواده ی آرمانی قرآن، خانواده ای است که آماده¬ی پذیرش و پرورش انسان است.

اولین وظیفه ی والدین پذیرش کودک است؛ چراکه او امانت الهی و شایسته ی تکریم است، پس طفل را همان گونه که هست باید پذیرفت. پس از آن تغذیه، مراقبت، حمایت از کودک و همچنین اِعمال محبت از سوی خانواده به ویژه پدر و مادر در همه ی مراحل زندگی از وظایف والدین است. افزون بر این، روش و سیره ی ائمه(ع) به ما می آموزد که از خداوند درخواست فرزندانی سالم و صالح داشته باشیم و در هنگام تولد نوزاد، از سلامتی او سوال کنیم نه از دختر یا پسر بودنش.

در حدیثی از امام زین العابدین علی بن الحسین(ع) آمده است که فرمودند: «هنگامی که مژده ی نوزادی را شنیدید از پسر یا دختر بودنش سؤال نکنید و از تن درستی و سلامتی او جویا شوید و اگر سالم و تن درست است بگویید: «الحمدلله الّذی لم یخلُق منّی شیئاً مشوهاً؛ سپاس خداوند را که از من نیافرید فرزندی را که قبیح و معیوب باشد.»

همچنین دوران کودکی از نظر پی ریزی اساس زندگی، اهمیت فوق العاده ای دارد. تربیت های صحیح یا فاسد اطفال، سرچشمه ی مهم نیک و بدهای آینده ی کودک است. آدمی در طول ایام حیات خود بر طبق خلقیات خویش عمل می کند و اساس خلق و خوی آدمی در ایام کودکی ساخته می شود؛ بنابراین پدر و مادر می بایست از ابتدایی ترین لحظه ها نسبت به تربیت فرزندی سالم، شایسته و مفید اهتمام ورزند و به فرموده ی مولا علی(ع) به فکر تربیت فرزندانی فرمان بردار و خداترس باشند. برای تربیت فرزندانی صالح ابتدا لازم است پدران و مادران، خود عملاً و علماً شایسته باشند زیرا مجموعه¬ی رفتار و گفتار انسان است که سرمشق کودکان می شود و صفات و عادات او را می سازد.

اگر خانواده به عنوان مهم ترین نهاد اجتماعی که در شکل دهی هویت فرزندان مؤثر است نقش فعال خود را از دست دهد، باید منتظر عواقب سوء اخلاقی و حتی بحران هویتی فرزندان بود. در جامعه ی معاصر، عوامل بسیاری وجود دارند که چنین نقشی را از خانواده سلب کرده یا تضعیف می کنند. تلویزیون در درون خانواده، به عنوان یک عامل بی بدیل، شبانه روز در جامعه پذیری کودکان و نوجوانان نقش ایفا می کند. شبکه های ماهواره ای، نوارهای ویدئویی، سینما و. .. نیز نقش نظارتی خانواده را در معرض تزلزل قرار می دهد.

هدف نهایی از تربیت فرزند...